Dakkapel ramen

Over de maat van een dakkapel denken mensen meestal wel goed na. Over de ramen erin veel minder, terwijl je daar elke dag naar kijkt en tegenaan loopt. Hoeveel raamdelen komen er in, welke gaan er open, waar zet je die dan, en waarom staat er op de ene tekening drie ramen en op de andere vier bij precies dezelfde breedte?

Hieronder loop je alle keuzes langs die bij de ramen van een dakkapel horen: het aantal delen, de raamtypen, het glas, het kozijnmateriaal en de eisen waar je niet omheen kunt. Zodat je bij de offerte weet wat je ziet staan en waarom.

Welke raamtypen kun je in een dakkapel kiezen?

Een dakkapel is opgebouwd uit losse raamdelen naast elkaar in één kozijn. Elk deel kan een ander type zijn, en die mix bepaalt hoeveel je kunt openzetten, wat het kost en hoe de dakkapel er van buiten uitziet.

Draaikiepraam

Dit is veruit de meest gekozen variant en op de meeste dakkapellen ook de logische. Je kunt het raam helemaal opendraaien om te ventileren of te zemen, en in de kiepstand blijft het bovenaan een stukje open voor doorlopende luchttoevoer. Op een zolder waar je slaapt is die kiepstand het onderdeel dat je in de praktijk het vaakst gebruikt.

Vast raam

Een vast raam zit dicht en gaat niet open. Het is goedkoper dan een draaikiepraam en laat evenveel licht binnen. Zit je dakkapel op een plek waar je toch nooit een raam openzet, bijvoorbeeld boven een bergruimte of in een gedeelte dat alleen voor daglicht dient, dan is dit een prima manier om de kosten te drukken.

Vaste vleugel

Een tussenvorm die veel mensen niet kennen. Van buiten ziet een vaste vleugel er hetzelfde uit als een draaikiepraam, met dezelfde profielbreedte en dezelfde schaduwlijn, maar hij gaat niet open. Handig als je wilt dat alle raamdelen er identiek uitzien terwijl je er maar twee echt hoeft te kunnen openen.

Openslaande delen en stolpstellen

Twee delen die naar buiten of naar binnen opendraaien zonder tussenstijl, waardoor je een brede opening krijgt. Dit zie je vooral in combinatie met een dakkapel met balkon of bij een Frans balkon, waar het raam tot laag doorloopt en je er echt voor kunt gaan staan. Voor een gewone dakkapel is het zelden nodig.

Twijfel je nog over het model waar deze ramen in komen? Op de pagina met modellen dakkapellen zie je de varianten naast elkaar, van een dakkapel met schuin dak tot een dubbele dakkapel.

Hoeveel ramen passen er in een dakkapel?

Hier komt bijna alles neer op één vuistregel: een raamdeel is doorgaans maximaal ongeveer een meter breed. Boven die breedte wordt het glas zwaar, gaat een draaiend deel doorhangen en heb je bredere profielen nodig om het stevig te houden. Deel je dakkapelbreedte dus grofweg door één meter, en je weet hoeveel delen erin komen.

De precieze verdeling is geen wet. Bij dezelfde breedte kan de één vier smalle delen willen en de ander drie bredere, en dat mag allebei zolang de constructie het toelaat. Wat er per maat verder verandert aan prijs en mogelijkheden lees je bij de afmetingen van een dakkapel en per breedte bij de kosten van een dakkapel, bijvoorbeeld voor 2 meter of 5 meter.

Waar zet je de draaikiepramen neer?

De volgorde van open en dicht lijkt een detail, maar je merkt het jaren later nog. Een paar dingen die het bepalen:

1. Kijk eerst naar je zolderindelingKomt er later een tussenmuur, bijvoorbeeld omdat je van de zolder twee kamers maakt? Zet die muur dan op een stijl tussen twee raamdelen, nooit midden voor een raam. Wie zijn zolder gaat splitsen leest dat het beste eerst na bij een extra slaapkamer maken.
2. Zorg dat elke kamer een raam heeft dat opengaatSplits je de ruimte, dan heeft elk deel eigen ventilatie nodig. Twee draaikiepen aan de buitenkanten werkt dan beter dan twee in het midden.
3. Denk aan schoonmakenEen draaikiepraam draai je naar binnen en zeem je vanaf de zolder. Een vast deel moet je van buitenaf doen, en dat is op de eerste verdieping een klus met een ladder. Meer daarover bij het reinigen van je dakkapel.
4. Houd rekening met je meubelsEen raam dat naar binnen draait heeft ruimte nodig. Staat daar het hoofdeinde van een bed of een kast, dan zet je dat raam nooit meer open.

Hoeveel ramen moeten er open kunnen?

Voor de ventilatie geldt een concrete eis. Een verblijfsruimte moet volgens artikel 4.122 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) een luchtverversing van 0,7 dm³/s per vierkante meter vloeroppervlak aankunnen, met een ondergrens van 7 dm³/s. In gewoon Nederlands: een zolderkamer van 20 vierkante meter moet ongeveer 14 dm³/s kunnen ventileren.

Belangrijk detail dat vaak misgaat in het gesprek: die lucht hoeft niet per se via een te openen raam binnen te komen. Een ventilatierooster in het kozijn telt mee, en zit er mechanische ventilatie op je zolder, dan telt die ook mee. Twee draaikiepramen is voor de meeste dakkapellen ruim voldoende, en een derde is meestal comfort in plaats van noodzaak.

Doorvalbeveiliging: hoe laag mag je raam?

Loopt het raam in je dakkapel door tot vlak boven de vloer, dan krijg je te maken met doorvalveiligheid. De regel: is het hoogteverschil met de grond of de vloer eronder meer dan een meter, dan moet er een vloerafscheiding zijn. Die is normaal minimaal 1 meter hoog, maar ter plaatse van een raam mag hij 0,85 meter zijn, gemeten vanaf de vloer (artikel 4.21 Bbl).

Bij een normale dakkapel zit de onderdorpel vanzelf hoog genoeg en merk je hier niets van. Kies je voor een dakkapel tot aan de vloer, dan speelt het wel. De oplossing is meestal gelaagd veiligheidsglas in het onderste deel of een spijl of hekje voor het raam, precies zoals bij een Frans balkon. Dat kost weinig extra, maar het moet wel meegenomen worden in de tekening en niet achteraf bedacht.

Welk glas kies je voor je dakkapel?

Standaard krijg je HR++ glas, en voor de meeste woningen is dat gewoon de juiste keuze. Triple glas isoleert beter, maar het rendement daarvan valt pas echt op in een woning die verder ook goed geïsoleerd is. Zit je dak nog vol kieren, dan verdien je die meerprijs niet terug. Hoe je de rest van de dakkapel dichtzet lees je bij een dakkapel isoleren.

• HR++ glas is de standaard: dubbel glas met een coating en gasvulling, prima isolatie voor een gewone woning.
• Triple glas voegt een derde ruit toe. Zinvol bij een goed geïsoleerde of energiezuinige woning, en het glas is fors zwaarder, wat de maximale breedte per raamdeel beïnvloedt.
• Geluidswerend glas is het overwegen waard langs een drukke weg of onder een aanvliegroute. Op zolder hoor je verkeer sowieso harder dan beneden.
• Matglas of figuurglas laat licht door maar geen inkijk. De logische keuze als er een badkamer in je dakkapel komt.
• Zonwerend glas houdt warmte buiten. Op een zolder op het zuiden scheelt dat merkbaar, al doet buitenzonwering meestal meer dan glas alleen.

Wil je juist zoveel mogelijk glas en zo min mogelijk kozijn, kijk dan ook eens naar een glazen dakkapel. Dat is een ander uitgangspunt dan een gewone dakkapel met losse raamdelen, maar voor sommige woningen precies wat je zoekt.

Kunststof of houten kozijnen?

Het kozijnmateriaal bepaalt het onderhoud en een deel van het aanzicht. Kunststof kozijnen hoef je niet te schilderen en gaan lang mee, houten kozijnen geven een warmere uitstraling en passen beter bij een woning waar de rest ook hout is. Beide kanten staan uitgewerkt bij kunststof dakkapellen en houten dakkapellen, en een compleet overzicht vind je bij de materialen voor een dakkapel.

Heb je al een dakkapel staan waarvan alleen de kozijnen op zijn? Dan hoeft de hele dakkapel er niet af. Nieuwe kunststof kozijnen in een bestaande dakkapel plaatsen kan vaak prima, mits de constructie eromheen nog gezond is. Rot in de zijwangen of onder de dorpel betekent meestal wel dat je verder moet kijken dan alleen het kozijn. Wat er dan mogelijk is staat bij een dakkapel renoveren, en als vervangen voordeliger uitpakt bij een dakkapel vervangen.

Roedes en de stijl van je woning

Een roedeverdeling is puur een uiterlijke keuze, maar wel eentje die de dakkapel meteen bij het huis laat horen of er juist tegen laat vloeken. Bij een vooroorlogse woning met verticale roedes in de gevelramen valt een gladde dakkapel zonder roedes direct op. Andersom staat een roedeverdeling op een strakke jaren tachtig woning al snel gezocht.

Kijk voor de lijn van je woning naar de jaren 30 dakkapel, de klassieke dakkapel of de moderne dakkapel. Alle varianten staan bij elkaar op de pagina met stijlen dakkapellen. Zit je aan de voorkant van de woning, dan let de gemeente bovendien vaker op dit soort details, zie een vergunningvrije dakkapel.

Een dakkapel zonder ramen, kan dat?

Ja, dat kan, en het gebeurt vaker dan je denkt. Een dichte dakkapel zonder ramen wordt gebruikt om puur stahoogte en volume te winnen, bijvoorbeeld boven een badkamer, een technische ruimte, een inloopkast of een bergzolder. Je krijgt dan een dakkapel met een gesloten voorwand in hetzelfde materiaal als de zijwangen.

Wel iets om je van tevoren te realiseren: zonder raam heb je geen daglicht en geen natuurlijke ventilatie, en daarmee telt de ruimte formeel niet als verblijfsruimte. Voor een berging of kast maakt dat niets uit, voor een slaapkamer wel. Wil je licht zonder inkijk, dan is een dicht ogende dakkapel met matglas vaak een betere oplossing dan een volledig gesloten wand. Meer over wat een dakkapel doet met je zolderruimte lees je bij zolder verbouwen.

Wat komt er ná de ramen nog bij?

Als de raamindeling vastligt, volgen de dingen die je erin of eromheen hangt. Die kun je maar beter meteen meenemen, want ze bepalen soms de keuze van het raamtype.

• Wil je in de zomer met open raam slapen zonder muggen, dan zijn horren voor je dakkapel de moeite waard. Een hor werkt alleen op een deel dat opengaat.
• Voor verduistering en warmte kies je tussen binnenoplossingen en rolluiken op de dakkapel. Een rolluik betekent extra opbouw boven het kozijn, dus dat moet je vooraf meenemen.
• Met de goede raambekleding voor je dakkapel regel je privacy en licht. Let op: een draaikiepraam vraagt om bekleding die meebeweegt of strak op het raam zit.
• De afwerking binnen bepaalt hoe het geheel eruitziet vanaf de zolder, zie de binnenkant van je dakkapel afwerken.
• Krijg je te weinig licht achterin de zolder, dan is een dakraam in het schuine vlak ernaast een goede aanvulling. Het verschil tussen die twee staat bij dakraam of dakkapel.

Alle keuzes die je bij de bestelling kunt maken staan bij elkaar op de pagina met opties voor je dakkapel.

Veelgestelde vragen over de ramen in een dakkapel